Türkçe Dersi Kaynak Siteniz | MesutHayat.Com



2016 - 2017 Türkçe Dersi Yeni Kaynak Flash Diski Çıktı


Bu konuyu görüntüleyen kullanıcı(lar): 1 Ziyaretçi
Türkçe Dersi Kaynak Siteniz | MesutHayat.Com Konu Bilgileri
Konu Başlığı : Okumayı Özendirmede Öğretmenlere Öneriler
Yazar : Mesut Hayat Konuyu Paylaş :
Cevap Sayısı : 1 Görüntüleme : 742


Okumayı Özendirmede Öğretmenlere Öneriler
Konu: 2,756
Mesaj: 4,483
Teşekkür: +17550
Cinsiyet: Bay
Katılış Tarihi: 17/07/2012

Okumayı Özendirmede Öğretmenlere Öneriler

Okuma kültürü gelişmemiş ailelerde yetişen çocukların tek şansı okuldur. Bu bakımdan okumayı özendirmede en büyük görevin öğretmenlere düştüğü söylenebilir. Ancak öğretmenlerin bu konuda anne ve babalar gibi özgür ve bağımsız olmadıkları bilinen bir gerçek. Müfredat programı, zaman baskısı vb. sorunlar onları ister istemez sınırlandırmakta. Gene de okumayı seven bir öğretmen ne yapıp yapıp bu sevgiyi öğrencilerine aşılamaya çalışacaktır. Önemli olan bunu keyfi ya da raslantı olarak değil, bilinçli yapabilmesi, okumayı özendirmede nasıl bir yol izleyeceğinin, nasıl bir yöntem kullanacağının bilincinde olmasıdır.

Öğretmenin bilinçli yaklaşımı okuma kültürünün hiç olmadığı bir ortamda yetişen bir çocuğa bile seslenmesini sağlayacaktır.

Atılması gereken ilk adım gene kitap seçiminde odaklaşıyor. Öğretmenin koşullara ve duruma göre ders içinde işleyebileceği ya da ders dışında önerebileceği kitaplar ne tür kitaplar olmalı? Seçimi neye göre yapacak? Kuşkusuz yukarıda anne ve babalara öneriler bölümünde kitap seçimi üzerine söylenenler burada da geçerli. Öğretmen otoriter ve ezberci eğitime karşı çok yönlü ve eleştirel düşünmeyi geliştirmeyi temel alan çağdaş eğitim anlayışını özümsemişse yalnız doğru seçimi yapmakla kalmayacak, aynı zamanda müfredat programlarında yer alan bir çok okuma parçasına da eleştirel bir yaklaşım getirebilecektir. Müfredat programındaki parçaları işlerken alışageldiği gibi bu parçalarda yazarın iletisi nedir gibi bir soruya bağlı kalmayacak, öğrencileri yadırgatan, onlara saçma, yapay gelen öğretici ve klasik sorunları da tartışmaya açacaktır.

Öğretmenin bulunduğu ortam ve koşullara göre yapabileceklerini kısaca şöyle toparlayabiliriz:

- Kitaplık Kullanımı:

Bilinçli bir öğretmenin okul kitaplığını eleştirel bir açıdan gözden geçirmesi, hangi kitapların hangi yaştaki çocuklara ne açıdan uygun olduğunu belirlemesi, hangi kitaplardan derste yararlanılabileceğini, hangilerinin ders dışında önerilebileceğini saptaması, okulun maddi olanakları yeterliyse, çocuk yayınlarını izleyip yeni kitaplar önermesi gerekir.

Varsayalım ki okul yönetimi kitaplıkla hiç ilgilenmiyor, kitaplıktaki çocuk yayınları da yok denecek derecede az ya da çocuklara önerilemeyecek derecede düzeysiz. Bu durumda öğret men, koşullara göre okul dışındaki kitaplıklardan yararlanabileceği gibi, çocuklar arasında kitap alışverişini sağlayabilmek için sınıf kitaplığı oluşturma yoluna gidebilir. Sözgelimi elli kişilik bir sınıfta her çocuk bir kitapla sınıf kitaplığına katkıda bulunsa, hiçbir bürokrasi engeli olmadan çocukların özgürce kullanabilecekleri yepyeni bir kitaplık oluşacaktır. Okullardaki kitaplık kolu çalışmalarının verimli bir okuma ortamı yaratılarak etkin kılınması öğretmene bağlıdır.

Kitap alımında öğretmenin öğrencilere yol göstermesi, onlara somut öneriler getirmesi gerekir. On yaşın üstündeki çocukların belli önbilgiler aracılığıyla kitap seçmelerini sağlamak için, nelere dikkat etmeleri gerektiğini, - sözgelimi kitabın adı, kapağı, içindeki resimler, varsa içindeki ön ya da sonsöz vb. - somut örneklerle derste göstermelidir. Bu bağlamda özen gösterilmesi gereken önemli bir nokta, öğretmenin yönlendirmesinde kesinlikle buyurganlıktan kaçınması ve çocuklarla sürekli diyalog içinde olmasıdır. Aksi halde tam bir ters tepmeye, yani çocuğun kitaba hiç ilgi göstermemesine yol açabilir.

Sınıf içinden seçilen bir grup öğrenci kitaplık kolunu oluşturabilir. Böylece kitapların temiz okunması, buruşturulmaması, yırtılmaması, yitirilmemesi için çocuklar arasında bir denetim mekanizması kurulup, kötü kullanılan ya da yitirilen her kitabın yerine yenisinin alınması temel ilke olarak benimsenebilir. Kitaplık kolunda çalışan öğrencilerin iki ya da üç ayda bir değiştirilmesi, çok sayıda öğrencinin kitaplıkta etkin olarak çalışmasını ve sorumluluk taşımasını sağlayacaktır. Kitapların fişlenmesi, kaplanması, ödünç verilenlerin sürekli denetim altında tutularak yitirilmesinin engellenmesi vb. etkinlikler kitaplık kolunun görevleridir .

Öğretmen öğrencinin kitaplıktan nasıl yararlanılabileceğini, sınıf kitaplığıysa kitaplığın işler kılınabilmesi için nasıl denetlenebileceğini göstermelidir. Kendisi sürekli ilgi göstermezse, kitaplık kolaylıkla işleyemez duruma gelebilir.

Okul ya da sınıf kitaplığı kurmada çeşitli organizasyonlar ve kuruluşlar destek olabilir. Örn. çocuk kitapları çıkartan bankalara başvurulup kitap yardımı istenebilir ya da okul aile birliği katkıda bulunabilir vb. Bu konuda öğretmenin girişimciliğinin büyük yararı olacaktır.

On bir yaşın üstündeki çocuklarla sınıf ya da okul kitaplığındaki kitapları tanıtıcı yazılar hazırlanabilir. Dahası çocuk yazarlarıyla röportajların, kitap tanıtıcı yazıların, karikatür, fotoğraf, resim vb. görsel malzemenin yer aldığı bir kitap dergisi çıkartılabilir. Okulların çoğunda büyük para yatırımlarıyla yayınlanan okul yıllıklarının yerine böyle bir derginin çıkartılması daha yararlı ve özendirici olabilir.

- Okumaya Özendirme:

Okumaya özendirmede ilk adım okuma ve anlama, anladıklarını dile getirme, okumadan keyif alabilme yetilerinin geliştirilmesidir. Bu bağlamda yapılabilecek olanları kısaca şöyle toparlayabiliriz:
- Ders içinde kitap okumaya yer verilmesi ve okunanların üzerinde konuşulup tartışılması, çocukların okuduklarını kendi yaşam deneyimleriyle karşılaştırarak değerlendirmeleri. Özellikle onbir yaşın üstündekilerin daha bilinçli ve eleştirel okumaları beklenebilir.
- Öğretmenin çocukların yaşlarına, geldikleri sosyal kesime vb. uygun olan bir kitapla işe başlaması. Kitabı çocukların ilgisini çekecek bir dille kısaca tanıttıktan sonra en heyecanlı yerinden bir parçayı okuyup, devamını çocukların evde okumalarını sağlaması.
- Öğretmenin çocukların evde bol bol okumalarını sağlayabilmek için onlara yardımcı olması, aşırı ev ödevi vb. vermemesi. -Sınıfta okuma gruplarının oluşturulması, her grubun bir kitabı okuyup sınıfta tanıtması.
- Her kitap için bir okuma panosunun oluşturulması. Panolara sorumlu grupların kitabı betimleyen, tanıtan çizgi, resim, karikatür vb. malzemeyi hazırlayıp asmaları.
- Her öğrencinin okuduğu kitapla ilgili ilk izlenimlerini, düşüncelerini ve çağrışımlarını vb. kimseye hesap vermeden dilediği gibi not edebileceği bir okuma defterinin ya da okuma günlüğünün olması, bu günlüğü dersin gidişine göre yararlanabileceği bir malzeme kitabı olarak kullanması.
- Yüksek sesle iyi okuma yarışmalarının düzenlenmesi. Kitaplardan kesitlerin okunup güzel okuma açısından değerlendirilmesi.
- Kitabı resimleme, çizgi romana dönüştürme, kapak resmi hazırlama vb. yaratıcılığı geliştirici çalışmalara ders içinde yer verilmesi.
- Öğrencilerle kitap tanıtıcı çalışmaların yaptırılması, kitabın özünün, iletisinin vb. çıkartılarak yorumlanması. Okuma ve anlama, anladıklarını sözlü ve yazılı olarak dile getirme yetilerinin geliştirilmesi.
- Çocukların okuma yoluyla kendilerine yabancı olan dünyaları tanımaları sağlanması.
- Okullarda yapılan proje haftası kapsamında, örn. "Bir kitap nasıl oluşuyor" araştırması çerçevesi içinde toplu olarak bir yayınevine gidilmesi, kitabın yazarından ya da çevirmeninden dizgicisine değin kitaba emeği geçen değişik kimselerle röportaj yapılması ve bir kitabın nasıl oluştuğunun çocuklara somut olarak gösterilmesi.
- Olanaklar uygunsa derste işlenilen kitabın yazarının ya da çevirmenin okula çağırılması.
- Öğrencilerin sık sık kitap fuarlarına, sergilerine, imza günlerine vb. götürülmeleri vb.
- Yazarlarla öğrenciler arasında iletişimi sağlayabilmek için, çocukların okudukları kitabın yazarına kitap üzerine duygularını, düşüncelerini dile getiren okuyucu mektupları yazmaya özendirilmeleri.

Öğretmenin bu tür çalışmalarda gözönünde bulundurması gereken en önemli nokta, okumadan keyif almanın bir sonuç değil, çıkış noktası olduğudur. Öğretmen genellikle sınıfta iki karşıt grupla karşı karşıyadır. Okumayanlar, okuyanlar. Çözümlenmesi gereken en güç sorun genellikle sınıfın çoğunluğunu oluşturan okumayanların bir şekilde meraklarını, ilgilerini uyandırıp oku maya özendirmeleridir. Ancak öğretmen okuyanlar kesiminde de sorunlarla karşılaşabilir. Okuyanlar genellikle okul için okuma ve özel okuma ayırımını yapıp, okul için okumayı sıkıcı, özel okumayı ise heyecanlı ve eğlenceli olarak değerlendirirler. Okul-yaşam ikilemenin kaldırılması, okumanın yaşamın doğal bir parçasına dönüştürülmesi öğretmenin elindedir. Ancak bunun için hem çocukların ilgisini çekecek kitaplar önermesi, hem de bu kitaplarla ilgili yapıcı bir çalışma ve tartışma ortamı yaratması gerekir.

Çocukların çoğunluğu, özellikle okumayanlar kesiminden olanlar kitle iletişim araçlarının etkisi altındadırlar. Bu bağlamda TV'nin önemli bir engel oluşturduğu tartışma götürmez. Ancak öğretmenin TV'ye karşı tavır alması büyük olasılıkla çocukları etkilemeyecektir. Buna karşılık kolaylıkla başvurulabilecek yol TV'den kaynak olarak yararlanmaktır. Örneğin gerilimli bir serüven kitabıyla bir dizi film arasındaki ortak ve ayrılan noktaların belirlenmesi, izleme ve okuma olgusunun örneklerle karşılaştırılması vb. çalışmalar verimli biçimde geliştirilebilirse, okumayanları da yönlendirebilir. Yalnız TV değil, tiyatro, film, radyo oyunu, çizgi roman vb. iletişim araçları da öğretmenin derslerinde yararlanabileceği zengin bir malzeme sunmaktadır.

Kuşkusuz öğretmenin bu tür etkinlikleri gerçekleştirebilmesi, belli bir önhazırlığı ve kültürel birikimi koşulluyor. Bu bağlam da hem çocuk yayıncılığındaki gelişmeleri sürekli izlemesi, ki tap tanıtım dergilerini okuyup incelemesi, önemli saydığı yazıları, röportajları vb. dosyalayarak kendisi için her zaman yararlanabileceği bir arşiv oluşturması, hem de çocukları iyi tanıması, her öğrencinin kişiliğine, yetiştiği ortama ve ilgi alanına göre kitap önerilerinde bulunması vb. gerekiyor.



Türkiye'nin En Kaliteli Türkçe Dersi Kaynak Sitesi
www.mesuthayat.com



Teşekkür Edenler: TürkçeM
Alıntı Yap
(En son düzenleme: 25/09/2012, 14:14 Mesut Hayat.) .
Konu: 309
Mesaj: 849
Teşekkür: +1890
Cinsiyet: Bayan
Katılış Tarihi: 04/08/2012

Teşekkürler Mesut Bey
Çok faydalı bilgiler paylaşmışsınız.

Niyeti iyilik olan, karşılaştığı kötülüğe takılıp kalmaz.


Teşekkür Edenler:
Alıntı Yap
.

MesutHayat Kazandıran Kitaplar


Benzer Konular...
Konu: Yazar Cevaplar: Gösterim: Son Mesaj
  Öğretmenlere disiplin sağlama konusunda öneriler Mesut Hayat 1 582 20/08/2012, 23:15
Son Mesaj: uzmanhoca
  Ölçme ve Değerlendirme Çalışmaları İçin Öneriler Mesut Hayat 0 477 20/08/2012, 20:28
Son Mesaj: Mesut Hayat

Foruma Git:


Bu konuyu görüntüleyen kullanıcı(lar): 1 Ziyaretçi

Türkiye
Powered by MyBB © 2002-2016 MyBB Group
Forum Destek Yetkilisi: Samed BAYRAM


Tasarım