Destekleme

Farklılaştırılmış öğretimin destekleme boyutu, öğrenme sürecinde daha fazla zaman ve tekrara ihtiyaç duyan öğrenciler için içerik, süreç, ürün ve öğrenme ortamındaki uyarlamaları kapsar.

Bu durum öğrencilerin öğrenme becerilerinin düşük olduğu anlamına gelmez. Bu öğrenciler derinlemesine düşünme ve problem çözme konusunda yetenekli olabilir.

Bu noktada önemli olan, kendi hızlarında ilerleyebilmeleri için gereken zamanı ve desteği almalarıdır.

Öğretmenlerin rolü, bu öğrencilerin güçlü yönlerini ortaya çıkarmak ve öz güvenlerini inşa etmelerine yardımcı olmaktır.

Eğitimdeki temel hedefler, ortalamanın gerisin de olan öğrenciler için sadece belirli becerilerin kazanılmasına odaklanmaktan ziyade öğrenme sürecinin tamamını kapsayacak şekilde genişletilmelidir.

Bu genişletme, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nde olduğu gibi öğrencileri öğrenme sürecine dâhil eden ve her aşamada öğrencilerin mevcut bilgi ve becerilerini temel alarak onlara yeni öğrenme deneyimleri sunan yaklaşımlarla gerçekleştirilebilir.

Öğrencilerin bilgi ve becerilerini geliştirmek için öğrenme yaşantılarında düzenlemeler yapmak, içerik ve öğrenme ortamlarının sosyal-duygusal öğrenme becerilerinde yer alan kendini tanıma (öz farkındalık), kendini düzenleme (öz düzenleme) ve kendine uyarlama (öz yansıtma) becerilerini geliştirmek, süreç temelli ölçme ve değerlendirme faaliyetlerine yer vermek bu yaklaşımın önemli unsurlarıdır.

Bu unsurlar, öğretim programlarında her öğrencinin kendi hızında ilerlemesini ve bireysel ihtiyaçlarına göre öğrenmesini sağlamak üzere tasarlanmaktadır.

Destekleme sürecinde öğretim programının amacı; öğrencilere temel bilgi ve kavramları anlaşılır ve etkileşimli bir şekilde sunmak, öğrenme sürecini adım adım oluşturarak öğrenci merkezli hâle getirmek, ürün bölümünde öğrencilerin basit ve çeşitli yöntemlerle öğrendiklerini ifade etmelerini sağla mak ve dikkat dağıtıcı unsurları azaltıp öğrenme ortamına teknolojiyi entegre etmektir.

Destekleme yaklaşımı; öğrencilerin bireysel ihtiyaçlarına ve öğrenme hızlarına uygun olarak içerik, süreç, ürün ve öğrenme ortamını destekleyerek her öğrencinin öğrenme sürecinden en iyi şekilde faydalanmasını hedefler.

Amaç, öğrencilerin performans yönünden sınıftaki akranlarına yetişebilmelerinin desteklenmesidir.

Destekleme sürecinin Türkçe ve edebiyat derslerinde uygulanması, öğrencilerin öğrenme hızlarına ve ihtiyaçlarına göre içerik, süreç, ürün ve öğrenme ortamlarını düzenleyerek daha derinlemesine bir öğrenme deneyimi sunmayı hedefler. İşte Türkçe ve edebiyat derslerinde bu yaklaşımla yapılabilecek örnek uygulamalar:

Türkçe Derslerinde Destekleme Uygulamaları

Dil Yapısı Konularında Tekrar ve Pekiştirme:

Örnek: Bazı öğrenciler dil yapısı konularını anlamakta daha fazla zamana ihtiyaç duyabilir. Bu öğrencilere, dil yapısı kurallarını daha iyi anlamaları için etkileşimli alıştırmalar ve oyunlar sunulabilir. Örneğin, zamirler konusunda eksiklik yaşayan öğrenciler için sınıfta grup çalışmaları veya bireysel tekrar çalışmaları organize edilebilir. Öğrencilerin öğrendiklerini oyunlarla pekiştirmeleri, konuyu eğlenceli bir şekilde öğrenmelerini sağlar.

Okuma Anlama Çalışmalarında Farklılaştırma:

Örnek: Okuma becerileri farklı olan öğrenciler için okuma parçaları seviyelerine göre farklılaştırılabilir. Daha fazla desteğe ihtiyaç duyan öğrenciler için basit ve kısa metinler seçilerek bu metinler üzerinde anlam çıkarma etkinlikleri yapılabilir. Örneğin, hikaye okuma sürecinde, her öğrencinin kendi hızında metni okumasına izin verilerek, ardından metni anlamaları için bireysel veya grup tartışmaları düzenlenebilir.

Yazma Becerilerinin Desteklenmesi:

Örnek: Yazma becerilerinde zorlanan öğrenciler için adım adım yazma süreçleri oluşturulabilir. Örneğin, hikaye yazma etkinliklerinde, öğrenciler önce ana fikir, karakterler ve olay örgüsünü oluşturup daha sonra ayrıntılara geçebilirler. Bu şekilde yazı yazmayı adım adım öğrenerek, yaratıcı yazma süreçlerinde kendilerini geliştirebilirler. Öğretmen, bu süreçte öğrencilere bireysel geri bildirimler vererek onları yönlendirebilir.

Kelime Hazinesi Geliştirme Çalışmaları:

Örnek: Bazı öğrenciler yeni kelimeleri öğrenme ve kullanma konusunda daha fazla tekrara ihtiyaç duyabilir. Bu öğrenciler için özel kelime oyunları veya eş anlamlı, zıt anlamlı kelime çalışmaları yapılabilir. Örneğin, öğrenciler kelime kartlarıyla oyunlar oynayarak kelime dağarcıklarını genişletebilirler. Aynı zamanda, öğrencilere her hafta yeni kelimeler öğrenip bu kelimeleri cümle içinde kullanma görevleri verilebilir.

Edebi Metinlerin Basit Versiyonlarını Sunma:

Örnek: Edebi eserleri anlamakta zorlanan öğrenciler için daha basit dilde yazılmış özet versiyonlar sunulabilir. Örneğin, Yaşar Kemal’in “İnce Memed” romanının sadeleştirilmiş bir versiyonu üzerinden çalışma yapılabilir. Öğrenciler, orijinal metni anlamakta zorlanıyorsa, bu sadeleştirilmiş metin üzerinden eserin ana temasını ve karakterleri öğrenebilirler. Ardından, öğretmen rehberliğinde orijinal metne geçiş yapılabilir.

Okuma Stratejileri Öğretimi:

Örnek: Bazı öğrenciler okuma metinlerinden bilgi çıkarma konusunda zorlanabilir. Bu öğrencilere metni daha iyi anlamaları için özet çıkarma, ana fikri bulma veya metni bölümlere ayırma gibi okuma stratejileri öğretilir. Öğrencilere, bu stratejileri kullanarak bir metni nasıl analiz edecekleri adım adım gösterilir ve bu stratejilerle ilgili alıştırmalar yapılır.

Grup Çalışmaları ile Destekleme:

Örnek: Destekleme gerektiren öğrenciler, güçlü yönleri olan öğrencilerle birlikte grup çalışmalarına dahil edilebilir. Örneğin, bir okuma metnini analiz etme görevinde, güçlü okuyucuların daha fazla desteğe ihtiyaç duyan öğrencilerle iş birliği yapması sağlanabilir. Bu şekilde, öğrenciler birbirlerinden öğrenme fırsatı bulur ve öğrenme sürecinde iş birliği yaparak ilerleyebilirler.

Şiir Analizi ve Yaratıcı Şiir Yazma:

Örnek: Şiir anlamakta zorlanan öğrenciler için şiirlerin ana duygusu, teması ve kullanılan edebi sanatlar adım adım açıklanabilir. Öğrencilere şiirin temasını bulma, imgeleri tanıma ve anlam çıkarma konusunda kılavuz sorular sunulabilir. Ardından, öğrenciler kendi şiirlerini yazarak bu sanatsal dili nasıl kullanacaklarını keşfederler. Daha zorlanan öğrenciler için ise, belirli bir tema veya şiir yapısı verilebilir.

Hikaye Tamamlama Çalışmaları:

Örnek: Yazma becerilerini geliştirmekte zorlanan öğrenciler için yarım kalmış bir hikaye verilir ve öğrencilerden bu hikayeyi tamamlamaları istenir. Bu etkinlik, öğrencilere yaratıcılıklarını kullanma fırsatı verirken, aynı zamanda daha fazla yazılı pratik yapmalarına olanak tanır. Destekleme amacıyla, öğretmen öğrencilere hikayeyi nasıl devam ettirebilecekleri konusunda yönlendirici sorular sorabilir.

Karakter Analizi Çalışmaları:

Örnek: Öğrencilere okudukları bir edebi eserdeki ana karakteri analiz etmeleri için görevler verilebilir. Daha fazla desteğe ihtiyaç duyan öğrenciler için, karakterin özelliklerini, duygularını ve eylemlerini anlamalarına yardımcı olacak sorular hazırlanabilir. Örneğin, “Bu karakter neden bu şekilde davrandı?” veya “Karakterin en belirgin özelliği neydi?” gibi sorularla karakteri anlamaları desteklenebilir.

Deyim ve Atasözü Kartları ile Oyun:

Örnek: Deyim ve atasözlerini anlamakta zorlanan öğrenciler için kartlarla oyunlar düzenlenebilir. Her kartta bir deyim veya atasözü yazılı olur ve öğrenciler bu deyimi açıklayarak cümle içinde kullanır. Bu oyun sayesinde öğrenciler eğlenerek deyimlerin anlamlarını öğrenir ve hafızalarında kalıcı hale getirirler.

Sözcük Oyunu Etkinlikleri:

Örnek: Kelime dağarcığını geliştirmek için öğrencilere kelime bulmaca veya sözcük türetme oyunları sunulabilir. Destekleme gereken öğrenciler için daha kolay kelimeler seçilerek, bu kelimelerin anlamlarını cümle içinde kullanma çalışmaları yapılabilir. Örneğin, öğrenciler belirlenen harflerle yeni sözcükler türetir ve bunları cümle içinde kullanır.

Metin İçinde Ana Fikri Bulma:

Örnek: Öğrenciler bir metni okurken ana fikri bulmakta zorlanıyorsa, öğretmen metni bölüm bölüm ele alarak, her bölümün ana mesajını öğrencilerle birlikte çıkarabilir. Daha sonra, öğrenciler bu ana fikirleri bir araya getirip metnin genel anlamını kavrarlar. Bu süreç, öğrencilerin metni anlamalarını destekler ve öz güvenlerini artırır.

Oyunlarla Dil Yapısı Tekrarı:

Örnek: Dil yapısı konularında zorlanan öğrenciler için oyun tabanlı bir yaklaşım kullanılabilir. Örneğin, “Kelime Avı” veya “Cümle Kurma Yarışması” gibi oyunlar ile öğrenciler dil yapısı kurallarını eğlenceli bir şekilde tekrar ederler. Böylece dil yapısı konularını anlamakta zorlanan öğrenciler, oyunun içinde kuralları farkında olmadan öğrenir.

Bu uygulamalar, Türkçe dersinde farklı düzeydeki öğrencilerin öğrenme sürecine aktif katılımını sağlayarak dil becerilerini geliştirmelerine olanak tanır.