Gazi Mustafa Kemal ve Sığırtmaç Mustafa Metni Cevapları

9.ETKİNLİK 

YAZALIM

a. “Oğlu Hüseyin’den Emine Ana’ya Mektuplar” metninin işlenişinde yer alan 10. etkinlikte yazdığınız serim bölümünü okuyunuz.

ANITKABİR MACERASI

29 Ekim Cumhuriyet Bayramı öncesinde öğretmen, sınıftaki öğrencilere çok güzel bir haber verdi. Öğrenciler, Bayram’ı kutlamak için Ankara’ya gezi düzenleyeceklerini öğrenince çok mutlu oldular. Öğretmen, gezi sırasında Anıtkabir’i ziyaret edeceklerini ve Atatürk’ü anacaklarını söyledi. Ali, çok heyecanlandı ve bu haberi eve gittiğinde babası Doktor Alper Bey’e ve kız kardeşi Zehra’ya anlattı. Zehra’nın ninesi Ayşe nine de torununa gezinin önemini anlatıp bazı tavsiyelerde bulundu. Geceyi sabırsızlıkla geçiren öğrenciler, ertesi gün aileleriyle birlikte otobüsün kalkacağı yere geldiler. Hep birlikte otobüse binip Ankara’ya gitmek için yola çıktılar. Öğretmen, öğrencilerinin bu özel günü birlikte kutlayacak olmalarına çok sevindi.

b. Aşağıda verilen yönergelerden hareketle düğüm bölümünü yazınız. Düğüm bölümünü
yazarken aşağıdaki yönergelere dikkat ediniz.

• Serim bölümüne uygun olarak olayları kurgulayınız.
• Olay örgüsünü oluştururken merak unsuru oluşturmaya
özen gösteriniz.
• Yazınızda yabancı dillerden alınan ve dilimizde henüz yaygınlaşmamış
kelimelerin Türkçelerini tercih ediniz.
• Geçiş ve bağlantı ifadelerini (ancak, fakat, rağmen, bununla
birlikte, öte yandan vb.) kullanınız.

Düğüm Bölümü:

Ankara’ya doğru yola çıkan öğrenciler, otobüste heyecanla sohbet ederken gözleri pencereden dışarıyı izliyordu. Ali, Anıtkabir’e yaklaşırken kalbinin hızlı çarptığını hissediyordu. “Gerçekten Atatürk’ün huzuruna çıkacağız,” diye düşündü. Bir anda aklına annesinin “Burası sadece bir anıt değil, Türk milletinin bağımsızlık mücadelesinin simgesi” sözleri geldi. Bu sözler, Ali’nin heyecanını daha da arttırmıştı.

Anıtkabir’e ulaşmak için son virajı dönerken otobüs durdu. Öğretmen, “Herkes dikkatli olsun, Anıtkabir’e girmek üzereyiz. Burada büyük bir saygıyla yürümeliyiz,” dedi. Öğrenciler, öğretmenlerinin söylediklerine kulak vererek birbirlerine bakarak otobüsten indiler. Ancak Ali’nin gözleri, büyük bir yapıyı ve anıtı görmek için sabırsızlanıyordu.

Fakat Anıtkabir’in görkemli girişine yaklaştıklarında, Ali’nin bir anlığına tereddüt ettiğini fark etti. “Gerçekten buradalar mı?” diye düşündü. O an, biraz dağılmıştı. Ancak öğretmeni ve arkadaşlarının yüzündeki heyecanı görünce, “Burada Atatürk var. Burası onun yeri,” diyerek içindeki merakı bastırıp Anıtkabir’e doğru adım attı.

Öte yandan Zehra da ninesinin tavsiyelerini hatırlayarak, “Bugün, sadece bir gezi değil, bir anlam taşıyan bir ziyaret olacak.” diye düşündü. Arkadaşlarıyla birlikte yürürken biraz daha yavaşladı ve içindeki duyguyu derinleştirmeye çalıştı. Fakat her şey o kadar büyüleyiciydi ki Zehra’nın gözleri de Ali gibi Atatürk’ün huzuruna ulaşmak için sabırsızlanıyordu.

10.ETKİNLİK 

a. Karekodu okutarak şiiri dikkatlice dinleyiniz.

Atatürk Kurtuluş Savaşı’nda

Bir gemi yanaştı Samsun’a sabaha karşı,
Selam durdu kayığı, çaparası, takası,
Selam durdu tayfası.

Bir duman tüterdi bu geminin
bacasından, bir duman
Bir duman değil bu!
Memleketin uçup giden kaygılarıydı.

Samsun limanına bu gemiden atılan
Demir değil
Sarılan ana yurda
Kemal Paşa’nın kollarıydı.

Selam vererek Anadolu çocuklarına,
Çıkarken yüce komutan,
Karadeniz’in halini bir görmeliydi.

Kalkıp ayağa ardı sıra baktı dalgalar,
Kalktı takalar.
İzin verseydi Kemal Paşa,
Ardından gürleyip giderlerdi,
Erzurum’a kadar.

Cahit KÜLEBİ

b. Dinlediğiniz şiir, Millî Mücadele’deki hangi olayı anlatmaktadır?

Dinlediğimiz şiir, Millî Mücadele‘nin başlangıcı olan Mustafa Kemal Atatürk’ün Samsun’a çıkarak Kurtuluş Savaşı’nı başlatması olayını anlatmaktadır. Şiirde, Atatürk’ün Samsun’a gelişi ve halkın bu gelişi nasıl karşıladığı anlatılmaktadır. Özellikle geminin Samsun limanına yanaşması, gemiden inen Atatürk’ün Anadolu’ya verdiği selam ve Karadeniz’in dalgalarına atıfta bulunarak, halkın ve doğanın Atatürk’ün mücadelesine nasıl katıldığını simgeler. Ayrıca, “Sarılan ana yurda Kemal Paşa’nın kollarıydı” dizesiyle, Atatürk’ün Anadolu’yu kurtarma yolundaki kararlılığı ve halkla olan bağını vurgulamaktadır.

c. Atatürk’ün Samsun’dan sonraki durağı neresi olmuştur?

Atatürk’ün Samsun’dan sonraki durağı Amasya olmuştur. 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıktıktan sonra, Atatürk ve arkadaşları Amasya’ya geçerek, burada önemli kararlar almışlardır. 22 Haziran 1919’da Amasya Genelgesi’ni yayımlayarak, Türk milletinin bağımsızlık mücadelesini başlatmış ve Millî Mücadele’nin temel ilkelerini belirlemiştir. Bu adım, Kurtuluş Savaşı’nın zafere ulaşması için önemli bir dönüm noktasıdır.

ç. Geminin gelmesiyle kayıklar, takalar, tayfalar neden selam durmuş olabilir?

Geminin gelmesiyle kayıklar, takalar ve tayfaların “selam durması,” Atatürk’ün Samsun’a çıkışı ve Kurtuluş Savaşı’nın başlangıcına duyulan saygıyı simgeler. Bu, bir tür saygı duruşu veya askeri bir törenin işareti olarak da düşünülebilir. Şiirdeki “selam durmak” ifadesi, halkın ve geminin personelinin Atatürk’ün gelişini kutlama ve ona saygı gösterme amacını taşır. Aynı zamanda, bu hareket, Türk milletinin bağımsızlık mücadelesinin başlangıcını simgeliyor ve Atatürk’ün Samsun’a çıkışıyla birlikte halkın ona olan güvenini ve desteğini de anlatıyor. Geminin gelişi, sadece fiziksel bir ulaşım değil, aynı zamanda yeniden dirilişin, umudun ve özgürlüğün simgesi olarak selamlanıyor.

d. Dinlediğiniz şiirden alınan aşağıdaki bölümlerle ilgili soruların cevaplarını yazınız.

Bir gemi yanaştı Samsun’a sabaha karşı
Selam durdu kayığı, çaparı, takası,
Selam durdu tayfası.
Şiirin bu bölümünde insana ait olan
hangi özellik cansız bir varlığa verilmiştir?
Bu söz sanatı hangisidir?

Şiirin bu bölümünde “kayığı,” “çaparı” ve “takası”nın selam durması, bir insan davranışı olarak betimlenmiştir. Burada insana ait olan bir özellik olan “selam durmak” cansız varlıklara, yani geminin parçalarına verilmiştir.

Bu söz sanatı “kişileştirme” olarak adlandırılır. Kişileştirme, cansız varlıklara insan özellikleri ve davranışlarının verilmesidir.

Bir duman tüterdi bu geminin bacasından bir duman
Duman değildi bu!
Memleketin uçup giden kaygılarıydı.
Geminin bacasından tüten dumanla ne arasında
ilişki kurulmuştur? Bu söz sanatı nedir?

“Geminin bacasından tüten duman” ile “memleketin uçup giden kaygıları” arasında, dumanın bir sembol olarak kullanılmasıyla bir ilişki kurulmuştur. Burada duman, memleketin kaygılarını, endişelerini ve sıkıntılarını simgeliyor. Dumanın, gözle görülen ama bazen anlamı belirsiz olan bir şey olarak kaygıları temsil etmesi, soyut bir kavramın somut bir şeyle ifade edilmesidir. Söz sanatı benzetme.

e. Şairin şiirde söz sanatlarını kullanması şiiri nasıl etkilemiştir?

Şair, şiirinde söz sanatları kullanarak anlatmak istediği duyguları ve düşünceleri daha etkili hale getirmiştir.